3 ) علما وترويج تشيّع نكته قابل توجّه ديگر كه بدان اشاره شد آنكه علماى بزرگوار شيعه كه چندين قرن تجربه تلخ دشمنى دولتها وپادشاهان سنّى را با تشيّع در تاريخ اسلام لمس كرده بودند ، به اندازه‌اى از وضعيت پديد آمده خشنود بودند وآن را ستايش مىكردند كه امروزه براي ما كه در راحتى وامنيّت به سر مىبريم قدرى ناخوشايند ونامأنوس به نظر مىآيد . علما از اينكه شيعه از آن حالت تقيّه وفشار وقتل وغارت خارج شده ويك فضاى آزاد براي نشر آثار ائمّه أطهار صلوات اللّه عليهم أجمعين پيدا كرده بودند بسيار خرسند بودند . « ميرزا عبد اللّه أصفهاني » - كه از شاگردان « علّامه مجلسي » است - در كتاب خود با اشاره به تلاش « سلطان محمّد خدابنده » ونيز « سربداران » در ترويج تشيّع واز بين رفتن آنها به دست « تيمور » وفشار مجدّد بر شيعيان مىنويسد : « وبه همين تقريب ظهور سلطنت تيمور سنّى وسلسله‌اش به جهت تسلّط پادشاهان سنيّان باز أهل سنّت وجماعت در ولايات إيران به غاية الغاية قوى وشيعيان إيران بىنهايت عاجز وضعيف شده‌اند ومؤمنان بىپروبال سالهاى دراز بر آن منوال مىبوده‌اند ؛ تا به حدّى كه همه ولايات إيران مملوّ از كفر وضلالت ومثل ازمنهء سابقه اعداى دين بر همگى مؤمنين تسلّط ، به نوعي به هم رسانيده بود كه كسى از شيعيان اظهار مذهب خود در إيران نمىتوانست نمود . » أو پس از نقل فشارها واذيّتهاى شيعيان در طول تاريخ با ظهور دولت صفويّه مىنويسد : « تا آن‌كه آخر آفتاب عالم‌تاب دولت ملوك صفويّه - شكر اللّه مساعيهم - از أفق آسمان ايمان طلوع وظهور كرده ونورشان عالم‌گير شده وپادشاه سكندر جاه شاه إسماعيل - أنار اللّه برهانه - در آذربايجان خروج وبر ولايت إيران وأكثر توران وبر بعضي از ديار روم نيز مسلّط گرديده ، در آن وقت